ERFELEK'İN COĞRAFYASI

SİNOP-ERFELEK İLÇESİNİN COĞRAFYASI 
COĞRAFYA DURUMU

1960 yılına kadar bucak merkezi olan Erfelek, 1960 yılında ilçe olmuştur. Bucak merkezi iken adı Karasu olarak geçerdi. Kuz Tepesi ile Soşucalı Tepesi'nin hemen bitimindeki vadide akan Karasu Çayının 25-30 metre yakınında kurulmuştur. Erfelek ilçe merkezi tepeler arasında kurulduşu için etraftan görme imkanı yoktur. Yalnız Sinop Ayancık asfaltının İyice Meydan Mevkiine geçtikten sonra Sakarabaşı yakınlarından kuşbakışı görmek mümkündür. Erfelek ilçesi doşusunda Sinop, batısında Ayancık, güneyinde Boyabat, kuzeyinde Karadeniz ile çevrilidir. Sinop Ayancık yolu boyunca uzanan Karasu Çaıynın tüm çevresi yazın sık ve koyu yeşilliklerle kaplıdır. Bu yeşillikler ve Karasu Çayı ilçe merkezinin kuzeyini kaplamaktadır. İlçenin tüm köyleri yeşilin her tonuyla kaplı, aşaçlık ve ormanlıktır.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

İlçe zengin orman varlışına sahiptir. İlçe merkezinin doşusunda Soşucalı ormanları ile güneybatısında kuz çamlışı vardır. Karasu çayı yataşı boyunca söşüt ve kavlan aşaçları ile kaplıdır. Ormanlarda gürgen, çam, köknar, ardıç, karaaşaç, kestane, su boylarında kızılaşaç, söşüt, kavak, kavlan, çınar aşaçları vardır. Baş ve bahçelerde elma, armut, kiraz, dut, şeftali, fındık, incir,üzüm aşaçları vardır.

İKLİMİ

İlçe merkezi ve tüm köyler Batı Karadeniz iklim özelliklerine sahiptir. Rutubetli ve yaşışlı bir iklimi vardır. En soşuk ay şubat, en sıcak ay Temmuz ayıdır. İlçede rüzgarlar en çok doşu ve batı istikametinden eser. İlçenin güneyinde kalan köyler hariç dişerlerinde kış pek etkili olmaz. Himmetoşlu, Hürremşah, Ormantepe, Çayır köylerinde kış daha etkili olur. Dişer köylerde daha yumuşak kış koşulları görülür.

AKARSULARI

İlçenin3 önemli akarsuyu vardır.

Karasu Çayı : Boyabat ilçesinin Gündüzlü çamlık ormanlarından doşan, Erfelek İlçe merkezinin kuzeyinden geçerek Sinop il merkezi yakynlarynda Akliman mevkiinde Karadenize dökülür. Yaklaşık olarak 80 Km. uzunluşunda olan bu çay zaman zaman taşarak ilçe merkezinde yaşayanlara korkulu anlar yaşatyr.

Kınık Deresi : Erfelek'i bölerek Doşu-Batı istikametinde akar ve ilçeden çykar çykmaz Karasu Çay ile birleşir. Bu dere çoşunlukla susuzdur. Kış ve ilkbaharda suyu bulunur. şiddetli yağışlarda taşıp ilçede sel felaketine sebep olmamasy için de yataşı beton rıhtımla kontrol altyna alınmıştır. Yine de tehlike arz eder durumdadyr.

Çatak Çayı : Sorkun Köyü tepelerindeki Kocadaş eteklerinden çıkarak ilçe merkezine 5km. mesafeden Karasu Çayy ile birleşmektedir. Çatak Çayı ilçenin üçüncü önemli akarsuyudur. Uzunluşu 10 Km.dir.

 

GÖLLERİ

İlçenin synyrlary içinde göl mevcut deşildir. Eskiden Kazmasökü Köyü'nün Gölalty Mahallesi diye anylan semtinde Sülük Gölü mevcuttu. Bu göle yaz mevsiminde çok sayıda insan gelir içindeki sülüklere aşryyan yerlerindeki kanı emdirirlerdi. Sivrisineklerin de en iyi barynakları olduşu için devletçe bu göl kurutulmuştur. şimdi yeri tarla olarak kullanılmaktadır. Gölün kurumasy ile çevredeki sıtma hastalışı da bitmiştir.

OVALARI

Karasu Çayy vadisinde bulunan Abanoz Mahallesi'nin altyndan başlayan ve ilçe synyrlary içindeki düzlüşe Karasu Ovasy denir. Sinop merkez ilçe synyrlary içinde kalan Karasu Ovasy'nyn devamyna da Gavur Ovasy denilmektedir. Selbeyi ve Balyfaky arasynda kalan düzler ady ile bilinen düzler ovasy vardyr.

İLÇE MERKEZİNİN TOPRAK DURUMU

Erfelek İlçesinin topraklary 2.Jeolojik zamanda oluşmuştur. Sonradan bu topraklar kyrylmalara, çökmelere uşramyştyr. Yer yer verimli bir arazi özellişi de taşymaktadyr. Tebeşirli kayalara daha ziyade Çatak Çayy boyunda rastlanyr. Horzum Köyü yakynlaryndaki tahtaya yazy yazylabilecek durumda olan tebeşirli kayalara rastlanyr. Çevre halky buna pekmez topraşy der. (Un haline getirilerek pekmeze katyldyşy için bu isim verilmiştir.)

DAşLARI

Ormanlarla kaplı olan belli başly daşlarını şu şekilde syralayabiliriz:

1- Domuz Daşı, 2- Göl Daşı, 3- Kocadaş, 4- Giregöz

YAYLALARI

Bilinen iki yaylası vardır: Isırganlık Yaylası ve Soşuk Oluk Yaylası. Bu yaylalardan halk kışlık ve yazlık olarak faydalanamaz. Herhangi bir tesis olmadyşyndan bu yaylalar her zaman boştur.

EKONOMİK DURUM

 

TARIM

İlçe halkynyn% 90'y tarym ve hayvancılıkla uşraşmaktadyr. Mevcut arazi yapysynyn engebeli ve ormanlyk olmasy sebebiyle hayvancılık daha yaygyndyr. Endüstri bitkileri olarak eskiden beri keten, son 10-12 yyldan beri ise tütün ve şekerpancarı tarımı yapılmaktadır. Sulama imkanlarynyn kısıtlıdır. Mysyr, buşday, arpa ve yulaf tarymy ilçede yaygındır. İnşaaty devam eden Erfelek Barajının faaliyette geçmesi ile tarym alanynda büyük gelişme olacaşı eklenmektedir.

MEYVECİLİK

İlçe köylerinde en çok kestane, elma, armut, kiraz, ceviz, fyndyk ve incir yetiştirilmektedir. Özel İdare kaynaklaryndan yararlanylarak 42 aileye sera daşytylmyş, seracylyşyn geliştirilmesine çalyşylmyştyr. Meyve suyu imalaty yapan Benk Gyda İşletmesinin kurulmasy ile meyvecilik gelişmeye başlamyş ve gelir getirici hale gelmiştir. İlçede üretilen meyve suyuna büyük bir talep oluşmuştur. İlçe kestane ve kirazyyla da çok ünlüdür. Kestane Aşacy, Meyvesi ve balynyn ünü yurt dyşyna da taşmyştyr.

HAYVANCILIK

İlçe köylerinde genç nüfus oranynyn düşük olmasy sebebiyle aile hayvancılığı yapılmaktadır. 17000 büyükbaş, 2200 küçükbaş hayvan mevcuttur. Sışır ırkının %20'si saf (Jersey, Holştayn, Simental), geri kalan kysmy ise melezdir. Mevcut süt işleme tesisleriyle köylerde sütçülük önem kazanmaktadyr.

ARICILIK
Düzenlenen kurslardan sonra ilçe köylerinde arıcılık önem kazanmaya ve bazı ailelerde geçim kaynağı olmaya başlamıştır. Bal üretimi ilçe ihtiyacını karşıylayabildiği gibi, çevre il ve ilçelere de satılmaktadır.

TAVUKÇULUK

İlçede büyük tavuk işletmesi olmasyna raşmen hemen hemen her ailenin ortalama 20-25 adet tavuşu vardır. Bunlar hem et, hem de yumurta  tavuklardır. Mevcut yrkyn düzeltilmesine ve yumurta veriminin artyrylmasyna çalyşylmaktadyr.

TURİSTİK ÖZELLİKLERİ

Eşsiz güzelliklere sahip, Karadeniz Bölgesinin yeşillik ve manzara açısından şanslı bir ilçesi olan Erfelek, son zamanlarda doşa ve daş turizmi amacıyla düzenlenen Karadeniz turlarına dahil edilmeye başlanmyştyr. İlçenin görülmeye deşer ilginç doğal güzelliklerinden biri de "Tatlıca şelaleleri"dir. Tatlyca şelaleleri, yeşilin her türlü tonu, buz gibi soşuk suyu ve alabalıklaryla, irili ufaklı 28 şelaleden oluşan, eşsiz güzellikte bir doşa harikasıdır. Bu şelaleler son yyllarda büyük bir ziyaretçi akynyna uşramaktadır. Söz konusu şelaleler kademeli olarak birbirinin ardı sıra yukarıya doğru yükselmekte olup şelalelerin hepsini görüp tanymak için zorlu bir tırmanma gerekmektedir. Bu nedenle mevcut doğal halini zedelemeden bir tırmanma şeridinin yapılması gerekmektedir.

İDARİ DURUM

Erfelek İlçesi Belediye Encümeninin 104.İdare Heyetinin 95 sayılı kararı ve sınırları gösterir kroki Erfelek Kaymakamlığının 26/08/1963 gün ve 8/95 sayılı yazıları gereşince; 1 Mart 1961 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararıyla teşekkül ettirilmiştir.


M.ODABAŞ - erfelek.net 2014